Waarom HGV bestaat
Ik werk ruim 25 jaar met gemeenten en heb veel zien veranderen. Nieuwe systemen, nieuwe structuren, nieuwe werkwijzen, nieuwe programma's, nieuwe rollen en nieuwe modellen. Sommige succesvol, andere verdwenen weer net zo snel als ze gekomen waren.
Wat mij altijd heeft gefascineerd, is dat de meeste veranderingen worden ingezet vanuit een oprechte wens om iets beter te maken. Toch leveren ze lang niet altijd op wat ervan wordt verwacht. En hoe langer ik daarmee bezig ben, hoe minder ik geloof dat dit komt doordat mensen niet willen veranderen. Ik denk dat er iets anders aan de hand is.
Veel organisaties besteden veel tijd aan het bedenken van oplossingen. Dat klinkt logisch, want er ontstaat een probleem, dus maken we een analyse en vervolgens bedenken we iets om het op te lossen. Op het papier van de tekentafel klopt dat ook altijd.
Toch zie ik steeds weer dat organisaties zich blindstaren op de oplossing, terwijl het Ć©chte probleem niet op tafel ligt. We praten over werkdruk terwijl het maken van keuzes en het stellen van prioriteiten het werkelijke vraagstuk zijn. Of we beschrijven weer opnieuw een proces, terwijl niemand zich afvraagt waarom het ooit zo is ingericht. Dat zie ik niet alleen bij organisatieverandering, ik zie het ook bij bedrijfsvoering en het is een universeel probleem.
Gemeenten besteden terecht veel aandacht aan het inrichten van hun organisatie. Zonder duidelijke processen, afspraken, systemen en verantwoordelijkheden ontstaat vanzelf chaos en gedoe. Maar inrichting en werking zijn niet hetzelfde.
Een proces kan perfect beschreven zijn en toch niet werken. Een overlegstructuur kan logisch zijn en toch meer tijd kosten dan opleveren. Een systeem kan doen wat het moet doen en toch frustratie veroorzaken. En een organisatie kan denken dat de basis op orde is, terwijl er ongemerkt geld, tijd en capaciteit verloren gaan.
Dat is de belangrijkste les die ik in al die jaren heb geleerd. De werkelijkheid laat zich niet vangen in organogrammen, procesplaten of beleidsstukken. Uiteindelijk draait het om de vraag wat er in de praktijk gebeurt. Niet wat de bedoeling was, niet wat is afgesproken, maar gewoon wat er daadwerkelijk gebeurt.
Vanuit die overtuiging is HGV ontstaan. Niet omdat gemeenten behoefte hebben aan nog een model, die zijn er meer dan genoeg. Ook niet omdat gemeenten niet weten dat ze voor grote uitdagingen staan, dat weten ze als geen ander.
HGV bestaat omdat ik geloof dat verbetering begint met begrijpen.
Eerst begrijpen wat er werkelijk gebeurt, daarna pas bepalen wat nodig is.
Dat klinkt simpel. Maar het is in de praktijk het moeilijkste dat er is.